Giới thiệu Tuyển tập VSF tháng 7/2026: “Dấu ấn ngoại giao Việt Nam từ sau Đại hội XIV”

Tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, đối ngoại đã được nâng lên tầm cao mới, trở thành nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, ngang tầm với công tác quốc phòng và an ninh. Trong đó, hoạt động sôi nổi của ngoại giao nguyên thủ đã tạo được những dấu ấn quan trọng, góp phần nâng cao vị thế và vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế. 

Trên cơ sở đó, Vietnam Strategic Forum (VSF) trân trọng giới thiệu tuyển tập “Dấu ấn ngoại giao Việt Nam từ sau Đại hội XIV”. Tuyển tập gồm bảy bài phân tích về chính sách đối ngoại của Việt Nam, trong đó các tác giả luận giải sự thay đổi về cấu trúc lãnh đạo và nhận thức về môi trường địa chính trị đang định hình nhận thức và sự điều chỉnh đường lối đối ngoại của Hà Nội ra sao.

Vào tháng 4, Quốc hội Việt Nam bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước, chính thức nhất thể hóa trên thực tế hai vị trí cao nhất trong hệ thống chính trị Việt Nam. Về nghi thức ngoại giao, động thái này giúp giảm độ trễ về chính sách và sự lúng túng về lễ tân trong công tác triển khai các chuyến thăm quốc tế.

Tại Đại hội lần thứ XIV, lãnh đạo Việt Nam đã đưa khái niệm “tự chủ chiến lược” làm định hướng cho chính sách đối ngoại trong “kỷ nguyên vươn mình”, đánh dấu sự chuyển biến trong tư duy của Việt Nam về độc lập và tự lực. Theo đó, đường lối đối ngoại mới của Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục thực hiện đa dạng hóa, đa phương hóa, mở rộng và làm sâu sắc quan hệ đối ngoại với các đối tác, nhưng với tâm thế chủ động và tích cực hơn.

Thông qua góc nhìn của chủ nghĩa kiến tạo, chính sách đối ngoại Việt Nam với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) từ Đại hội XIII sang Đại hội XIV cho thấy những chuyển biến về nhận thức, bản sắc và chuẩn mực trong cách Việt Nam nhìn nhận và đóng góp vào sự phát triển của Hiệp hội. Việt Nam trở thành chủ thể nòng cốt, trực tiếp tham gia vào quá trình thiết lập các khuôn khổ và định hình luật chơi mới cho Hiệp hội, qua đó cho thấy mối quan hệ tương hỗ tích cực giữa chủ thể (Việt Nam) và cấu trúc (ASEAN).

Chỉ ít ngày sau khi chính thức đảm nhiệm cương vị Chủ tịch nước, ông Tô Lâm đã có chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc vào giữa tháng 4. Chuyến công du vừa mang ý nghĩa chính trị, vừa thể hiện bước đi chiến lược mang tính thực dụng cao trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu biến động, căng thẳng thương mại gia tăng và cuộc khủng hoảng năng lượng gây thêm nhiều rủi ro. Ba nội dung hợp tác nổi bật trong chuyến thăm là tăng cường an ninh chính trị, phục vụ tăng trưởng kinh tế, và đầu tư cho nhân lực chất lượng cao.

Trong khi đó, điện hạt nhân, đường sắt, và công nghiệp công nghệ cao là ưu tiên hợp tác hàng đầu trong khuôn khổ chuyến công du Việt Nam của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung. Mối quan hệ tương hỗ giữa Việt Nam và Hàn Quốc thể hiện ở chỗ: Hàn Quốc đang chủ động mở rộng không gian ảnh hưởng thông qua công nghệ, vốn và chuỗi cung ứng, trong khi Việt Nam tận dụng cơ hội này để tăng cường quan hệ với đối tác, giảm phụ thuộc vào các cường quốc, và nâng cao vị thế trong cấu trúc kinh tế khu vực.

Vào đầu tháng 5, Việt Nam đã đón tiếp Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. Tại Hà Nội, bà Takaichi đã công bố phiên bản cập nhật của Sáng kiến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Tự do và Rộng mở (FOIP), cho thấy Tokyo xem trọng việc hợp tác với Hà Nội giữa bối cảnh địa chính trị và địa kinh tế ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang có nhiều biến động.

Chuyển biến của quan hệ Việt Nam - Ấn Độ cũng có ý nghĩa quan trọng, với việc hai quốc gia nâng cấp quan hệ lên “Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường” trong chuyến thăm Ấn Độ của ông Tô Lâm. Trong khuôn khổ quan hệ mới, hợp tác quốc phòng được xem là trụ cột và được kỳ vọng sẽ có những bước đột phá, tiêu biểu là thương vụ tên lửa BrahMos. 

Thông qua bảy bài phân tích chuyên sâu với cách tiếp cận cập nhật, khách quan và đa chiều, tuyển tập hướng tới việc cung cấp cho độc giả những chuyển biến đáng chú ý trong chính sách đối ngoại của Việt Nam sau Đại hội lần thứ XIV.