Cải tạo và quân sự hoá: Trung Quốc tăng cường kiểm soát Hoàng Sa
Trung Quốc đang củng cố thế kiểm soát tại Hoàng Sa bằng chiến lược vừa xây dựng, vừa quản trị, từ đó thu hẹp không gian phản ứng của các bên liên quan, trong đó có Việt Nam.
Củng cố sự hiện diện
Kể từ năm 2013, Trung Quốc đã triển khai các hoạt động cải tạo đất quy mô lớn chưa từng có tại Biển Đông, qua đó xây dựng khoảng 20 tiền đồn ở quần đảo Hoàng Sa và 7 tiền đồn ở quần đảo Trường Sa, trong đó một số đã bị quân sự hóa rõ rệt. Các chiến dịch nạo vét ồ ạt giai đoạn 2013 - 2017 đã biến nhiều rạn san hô ở Trường Sa thành các đảo nhân tạo hoàn chỉnh, được trang bị đường băng, hệ thống radar và các công trình kiên cố.
Sau một thời gian tương đối lắng xuống, các dấu hiệu tái khởi động cải tạo đất lại xuất hiện. Ảnh vệ tinh Sentinel-2 của Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy hoạt động nạo vét cát mới bắt đầu trở lại khoảng sau ngày 15/10/2025 tại Đá Hải Sâm (Antelope Reef). Đây là một cấu trúc san hô ngập nước thuộc khu vực Tây Hoàng Sa, nằm cách thành phố Huế khoảng 400km về phía Đông và cách căn cứ hải quân Tam Á của Trung Quốc (tỉnh Hải Nam) khoảng 280km về phía Đông Nam.
Hoạt động nạo vét tập trung tại bốn điểm ở phía Đông và phía Nam của Đá Hải Sâm, với đất bồi lấn mới xuất hiện dọc hai bên tiền đồn hiện hữu và khu cảng liền kề. Trước khi các hoạt động này diễn ra, theo đánh giá của Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á (Asia Maritime Transparency Initiative), Đá Hải Sâm cùng với Bãi Xà Cừ (Observation Bank), Đảo Ốc Hoa (Quanfu Island) và Đảo Ba Ba (Yagong Island) chỉ là những thực thể “lớn hơn các bãi cát một chút” (little more than sandbars), sở hữu hạ tầng tối thiểu, thường chỉ có một hoặc hai công trình nhỏ.
Việc xuất hiện vật liệu xây dựng và các cấu trúc tạm thời vừa qua cho thấy nhiều khả năng là Trung Quốc đang chuẩn bị mở rộng các thực thể này, và quá trình đó có thể đã bắt đầu. Những diễn biến này làm dấy lên lo ngại rằng một vòng cải tạo và quân sự hóa mới tại Hoàng Sa đang hình thành, tiếp tục khiến tình hình khu vực thêm bất ổn và gây hại môi trường biển.
Đặt các hoạt động xây dựng đảo của Trung Quốc trong một bức tranh chiến thuật rộng hơn, một bài viết đăng tải vào tháng 7/2025 trên các ấn phẩm của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) nhấn mạnh rằng hệ thống tiền đồn của Trung Quốc tại Biển Đông được thiết kế nhằm tạo ra năng lực nhận thức tình huống toàn diện, hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, qua đó cho phép theo dõi và giám sát hiệu quả mọi chuyển động quân sự trong khu vực. Các tiền đồn không tồn tại riêng lẻ mà được tích hợp vào một mạng lưới giám sát, tác chiến liên hoàn, bổ trợ và tăng cường lẫn nhau.
Trong bối cảnh đó, tại quần đảo Hoàng Sa, Đá Hải Sâm có tiềm năng trở thành một điểm tiền phương quan trọng bổ sung cho hệ thống hiện có. Với ưu thế đặc biệt là khả năng tiếp tế nhanh chóng và thuận lợi từ Đảo Hải Nam, vị trí này có thể được sử dụng làm bãi đáp trực thăng, điểm neo đậu cho tàu chiến, lực lượng chấp pháp trên biển và dân quân biển của Trung Quốc. Khi các kế hoạch trên hoàn thiện, Đá Hải Sâm được kỳ vọng sẽ góp phần mở rộng không gian hoạt động liên tục của các lực lượng Trung Quốc tại khu vực phía Tây Hoàng Sa.
Quan trọng hơn, việc mở rộng các thực thể như Đá Hải Sâm có khả năng giúp PLA tăng cường mức độ phân tán, chồng lấn và dự phòng cho các năng lực chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) tại Biển Đông. Các năng lực này bao gồm thu thập tình báo tín hiệu, tác chiến điện tử, cũng như triển khai các hệ thống radar, tên lửa phòng không và tên lửa chống hạm. Khi số lượng các điểm bố trí tăng lên và được kết nối thành mạng lưới, hiệu quả giám sát và kiểm soát khu vực của Bắc Kinh sẽ được khuếch đại đáng kể, đồng thời làm giảm tính dễ bị tổn thương của từng điểm đơn lẻ.
Theo logic đó, các hoạt động cải tạo tại Đá Hải Sâm nhiều khả năng nhằm chuyển hóa một mắt xích còn đang đơn sơ thành một điểm có chức năng lớn hơn trong mạng lưới đảo nhân tạo của Trung Quốc ở Biển Đông. Trong bức tranh chiến lược rộng lớn hơn, việc củng cố thế trận lực lượng trên các đảo nhân tạo có thể giúp Trung Quốc tạo ra ưu thế về hiện diện và kiểm soát thực địa, từ đó có thể làm suy giảm đáng kể khả năng của các quốc gia có tiềm lực yếu hơn, trong đó có Việt Nam, trong việc khẳng định và bảo vệ chủ quyền của mình, qua đó từng bước củng cố quyền kiểm soát trên thực tế của Trung Quốc đối với phần lớn Biển Đông.
Trong một diễn biến liên quan, Bắc Kinh cũng đang tuyển dụng 11 “nhân viên cộng đồng” (community workers) để làm việc thường xuyên tại 8 đảo và rạn san hô thuộc quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, trong đó bao gồm Đảo Phú Lâm (Woody Island, là đảo tự nhiên lớn nhất ở Hoàng Sa). Trước đó, hồi năm 2023, Bắc Kinh cũng đã từng tuyển dụng 16 nhân sự cho các vị trí tương tự.
Mặc dù thông báo không mô tả chi tiết nội dung công việc cụ thể, song các yêu cầu và tiêu chí tuyển dụng cho thấy những công việc này gắn liền với hoạt động quản trị thường nhật, phục vụ đời sống cộng đồng và duy trì sự hiện diện hành chính lâu dài trên các thực thể chiếm đóng. Cụ thể, theo thông báo, ứng viên phải trong độ tuổi từ 18 đến 35, có trình độ đại học và thể hiện tinh thần “tận tâm phục vụ hòn đảo và cộng đồng” (dedicated to island and community service). Các ứng viên cũng được yêu cầu sẵn sàng đảm nhận nhiệm vụ dài hạn tại những “địa điểm hàng hải xa xôi” (remote maritime locations), với điều kiện làm việc khắc nghiệt, đòi hỏi khả năng thích ứng cao cả về thể chất lẫn tâm lý. Ngoài ra, nhân viên cần có kỹ năng tổ chức và giao tiếp tốt, kiến thức chuyên môn phù hợp, tinh thần phục vụ vì cái chung, và cam kết gắn bó lâu dài với công tác cộng đồng cơ sở trên đảo.
Ngoài ra, thông báo nhấn mạnh việc ưu tiên tuyển chọn đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc, cựu quân nhân hoặc thân nhân của họ, cũng như những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực thực thi pháp luật hàng hải, quản lý cộng đồng trên đảo hoặc bảo vệ môi trường biển. Những tiêu chí này cho thấy các vị trí “nhân viên cộng đồng” không đơn thuần mang tính dân sự, mà là một phần trong chiến lược rộng hơn của Trung Quốc nhằm củng cố bộ máy quản trị, hợp thức hóa sự hiện diện lâu dài, và tăng cường kiểm soát thực tế đối với các khu vực đang tranh chấp ở Biển Đông.
Việt Nam cần làm gì?
Năm 2015, Việt Nam đã phản đối việc Trung Quốc tuyên bố hoàn thành hai ngọn hải đăng trên Đảo Duy Mộng (Drummond Island) và Đá Hải Sâm. Tuy nhiên, cho đến nay, trước việc Bắc Kinh bồi đắp tại Đá Hải Sâm và tuyển dụng các nhân viên cộng đồng, Hà Nội vẫn chưa đưa ra bất kỳ phản ứng nào. Nếu tiếp tục giữ im lặng, nguy cơ bình thường hóa các hành động đơn phương của Trung Quốc sẽ gia tăng, khiến Bắc Kinh có thêm dư địa để củng cố lập luận rằng các hoạt động của họ là “ổn định, thường xuyên và không bị thách thức”.
Do đó, việc trước mắt là Hà Nội cần sớm đưa ra tuyên bố chính thức để khẳng định chủ quyền và phản đối các hoạt động vi phạm hiện trạng tại Đá Hải Sâm nói riêng, và quần đảo Hoàng Sa nói chung. Đồng thời, Việt Nam cần tái khẳng định lập trường pháp lý và lịch sử đối với Hoàng Sa, gắn phản ứng của mình với các chuẩn mực luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS).
Về mặt thực địa, Việt Nam cần tiếp tục củng cố năng lực theo dõi, giám sát và ghi nhận tình hình tại Hoàng Sa, đặc biệt là các hoạt động cải tạo, xây dựng và triển khai lực lượng mới của Trung Quốc. Việc đầu tư cho năng lực nhận thức tình huống trên biển, kết hợp giữa nguồn lực trong nước và hợp tác quốc tế về chia sẻ dữ liệu vệ tinh, thông tin hàng hải, sẽ giúp Hà Nội không chỉ nắm chắc diễn biến, mà còn có cơ sở vững chắc phục vụ cho những phản ứng ngoại giao và pháp lý khi cần thiết.
Cùng với đó, Việt Nam cần thu hút sự chú ý của cộng đồng khoa học quốc tế đối với các hoạt động nạo vét đang hủy hoại hệ sinh thái tại Hoàng Sa. Việc xây dựng hồ sơ khoa học về đa dạng sinh học có thể giúp Hà Nội tranh thủ được sự ủng hộ của các cường quốc có lợi ích trong việc duy trì trật tự hiện có tại Biển Đông.
Ngoài ra, Việt Nam không nên ngó lơ việc Trung Quốc tuyển dụng nhân viên cộng đồng và thúc đẩy quản trị dân sự tại Hoàng Sa, bởi đây rõ ràng là một bước đi tinh vi nhằm hợp thức hóa sự chiếm đóng lâu dài. Trước thực tế đó, Việt Nam cần chuẩn bị nghiêm túc cho các phương án pháp lý dài hạn, bao gồm hệ thống hóa chứng cứ lịch sử, pháp lý liên quan đến Hoàng Sa, cũng như nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về đấu tranh pháp lý trong các tranh chấp lãnh thổ, biển đảo kéo dài. Ngay cả khi chưa khởi kiện hay theo đuổi một cơ chế tài phán cụ thể, việc chuẩn bị kỹ lưỡng về pháp lý vẫn là công cụ răn đe quan trọng và giúp Việt Nam giữ thế chủ động chiến lược để sử dụng khi cần thiết.
Dù thế nào đi nữa, một điều quan trọng nhất là Hà Nội cần cân nhắc kỹ lưỡng mọi bước đi, đảm bảo duy trì sự cân bằng tinh tế giữa kiên quyết bảo vệ chủ quyền và kiểm soát leo thang. Phản ứng của Việt Nam cần đủ mạnh để khẳng định lập trường và lợi ích quốc gia, nhưng cũng phải đủ khôn khéo để tránh rơi vào thế bị động hoặc bị kéo vào các kịch bản đối đầu do đối phương định hình. Sự kiên định về nguyên tắc, linh hoạt về sách lược và bền bỉ trong dài hạn mới là chìa khóa để Việt Nam đối phó hiệu quả với các động thái bành trướng ngày càng rõ rệt của Trung Quốc tại Hoàng Sa nói riêng, cũng như Biển Đông nói chung.
Củng cố sự hiện diện
Kể từ năm 2013, Trung Quốc đã triển khai các hoạt động cải tạo đất quy mô lớn chưa từng có tại Biển Đông, qua đó xây dựng khoảng 20 tiền đồn ở quần đảo Hoàng Sa và 7 tiền đồn ở quần đảo Trường Sa, trong đó một số đã bị quân sự hóa rõ rệt. Các chiến dịch nạo vét ồ ạt giai đoạn 2013 - 2017 đã biến nhiều rạn san hô ở Trường Sa thành các đảo nhân tạo hoàn chỉnh, được trang bị đường băng, hệ thống radar và các công trình kiên cố.
Sau một thời gian tương đối lắng xuống, các dấu hiệu tái khởi động cải tạo đất lại xuất hiện. Ảnh vệ tinh Sentinel-2 của Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy hoạt động nạo vét cát mới bắt đầu trở lại khoảng sau ngày 15/10/2025 tại Đá Hải Sâm (Antelope Reef). Đây là một cấu trúc san hô ngập nước thuộc khu vực Tây Hoàng Sa, nằm cách thành phố Huế khoảng 400km về phía Đông và cách căn cứ hải quân Tam Á của Trung Quốc (tỉnh Hải Nam) khoảng 280km về phía Đông Nam.
Hoạt động nạo vét tập trung tại bốn điểm ở phía Đông và phía Nam của Đá Hải Sâm, với đất bồi lấn mới xuất hiện dọc hai bên tiền đồn hiện hữu và khu cảng liền kề. Trước khi các hoạt động này diễn ra, theo đánh giá của Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á (Asia Maritime Transparency Initiative), Đá Hải Sâm cùng với Bãi Xà Cừ (Observation Bank), Đảo Ốc Hoa (Quanfu Island) và Đảo Ba Ba (Yagong Island) chỉ là những thực thể “lớn hơn các bãi cát một chút” (little more than sandbars), sở hữu hạ tầng tối thiểu, thường chỉ có một hoặc hai công trình nhỏ.
Việc xuất hiện vật liệu xây dựng và các cấu trúc tạm thời vừa qua cho thấy nhiều khả năng là Trung Quốc đang chuẩn bị mở rộng các thực thể này, và quá trình đó có thể đã bắt đầu. Những diễn biến này làm dấy lên lo ngại rằng một vòng cải tạo và quân sự hóa mới tại Hoàng Sa đang hình thành, tiếp tục khiến tình hình khu vực thêm bất ổn và gây hại môi trường biển.
Đặt các hoạt động xây dựng đảo của Trung Quốc trong một bức tranh chiến thuật rộng hơn, một bài viết đăng tải vào tháng 7/2025 trên các ấn phẩm của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) nhấn mạnh rằng hệ thống tiền đồn của Trung Quốc tại Biển Đông được thiết kế nhằm tạo ra năng lực nhận thức tình huống toàn diện, hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, qua đó cho phép theo dõi và giám sát hiệu quả mọi chuyển động quân sự trong khu vực. Các tiền đồn không tồn tại riêng lẻ mà được tích hợp vào một mạng lưới giám sát, tác chiến liên hoàn, bổ trợ và tăng cường lẫn nhau.
Trong bối cảnh đó, tại quần đảo Hoàng Sa, Đá Hải Sâm có tiềm năng trở thành một điểm tiền phương quan trọng bổ sung cho hệ thống hiện có. Với ưu thế đặc biệt là khả năng tiếp tế nhanh chóng và thuận lợi từ Đảo Hải Nam, vị trí này có thể được sử dụng làm bãi đáp trực thăng, điểm neo đậu cho tàu chiến, lực lượng chấp pháp trên biển và dân quân biển của Trung Quốc. Khi các kế hoạch trên hoàn thiện, Đá Hải Sâm được kỳ vọng sẽ góp phần mở rộng không gian hoạt động liên tục của các lực lượng Trung Quốc tại khu vực phía Tây Hoàng Sa.
Quan trọng hơn, việc mở rộng các thực thể như Đá Hải Sâm có khả năng giúp PLA tăng cường mức độ phân tán, chồng lấn và dự phòng cho các năng lực chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) tại Biển Đông. Các năng lực này bao gồm thu thập tình báo tín hiệu, tác chiến điện tử, cũng như triển khai các hệ thống radar, tên lửa phòng không và tên lửa chống hạm. Khi số lượng các điểm bố trí tăng lên và được kết nối thành mạng lưới, hiệu quả giám sát và kiểm soát khu vực của Bắc Kinh sẽ được khuếch đại đáng kể, đồng thời làm giảm tính dễ bị tổn thương của từng điểm đơn lẻ.
Theo logic đó, các hoạt động cải tạo tại Đá Hải Sâm nhiều khả năng nhằm chuyển hóa một mắt xích còn đang đơn sơ thành một điểm có chức năng lớn hơn trong mạng lưới đảo nhân tạo của Trung Quốc ở Biển Đông. Trong bức tranh chiến lược rộng lớn hơn, việc củng cố thế trận lực lượng trên các đảo nhân tạo có thể giúp Trung Quốc tạo ra ưu thế về hiện diện và kiểm soát thực địa, từ đó có thể làm suy giảm đáng kể khả năng của các quốc gia có tiềm lực yếu hơn, trong đó có Việt Nam, trong việc khẳng định và bảo vệ chủ quyền của mình, qua đó từng bước củng cố quyền kiểm soát trên thực tế của Trung Quốc đối với phần lớn Biển Đông.
Trong một diễn biến liên quan, Bắc Kinh cũng đang tuyển dụng 11 “nhân viên cộng đồng” (community workers) để làm việc thường xuyên tại 8 đảo và rạn san hô thuộc quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, trong đó bao gồm Đảo Phú Lâm (Woody Island, là đảo tự nhiên lớn nhất ở Hoàng Sa). Trước đó, hồi năm 2023, Bắc Kinh cũng đã từng tuyển dụng 16 nhân sự cho các vị trí tương tự.
Mặc dù thông báo không mô tả chi tiết nội dung công việc cụ thể, song các yêu cầu và tiêu chí tuyển dụng cho thấy những công việc này gắn liền với hoạt động quản trị thường nhật, phục vụ đời sống cộng đồng và duy trì sự hiện diện hành chính lâu dài trên các thực thể chiếm đóng. Cụ thể, theo thông báo, ứng viên phải trong độ tuổi từ 18 đến 35, có trình độ đại học và thể hiện tinh thần “tận tâm phục vụ hòn đảo và cộng đồng” (dedicated to island and community service). Các ứng viên cũng được yêu cầu sẵn sàng đảm nhận nhiệm vụ dài hạn tại những “địa điểm hàng hải xa xôi” (remote maritime locations), với điều kiện làm việc khắc nghiệt, đòi hỏi khả năng thích ứng cao cả về thể chất lẫn tâm lý. Ngoài ra, nhân viên cần có kỹ năng tổ chức và giao tiếp tốt, kiến thức chuyên môn phù hợp, tinh thần phục vụ vì cái chung, và cam kết gắn bó lâu dài với công tác cộng đồng cơ sở trên đảo.
Ngoài ra, thông báo nhấn mạnh việc ưu tiên tuyển chọn đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc, cựu quân nhân hoặc thân nhân của họ, cũng như những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực thực thi pháp luật hàng hải, quản lý cộng đồng trên đảo hoặc bảo vệ môi trường biển. Những tiêu chí này cho thấy các vị trí “nhân viên cộng đồng” không đơn thuần mang tính dân sự, mà là một phần trong chiến lược rộng hơn của Trung Quốc nhằm củng cố bộ máy quản trị, hợp thức hóa sự hiện diện lâu dài, và tăng cường kiểm soát thực tế đối với các khu vực đang tranh chấp ở Biển Đông.
Việt Nam cần làm gì?
Năm 2015, Việt Nam đã phản đối việc Trung Quốc tuyên bố hoàn thành hai ngọn hải đăng trên Đảo Duy Mộng (Drummond Island) và Đá Hải Sâm. Tuy nhiên, cho đến nay, trước việc Bắc Kinh bồi đắp tại Đá Hải Sâm và tuyển dụng các nhân viên cộng đồng, Hà Nội vẫn chưa đưa ra bất kỳ phản ứng nào. Nếu tiếp tục giữ im lặng, nguy cơ bình thường hóa các hành động đơn phương của Trung Quốc sẽ gia tăng, khiến Bắc Kinh có thêm dư địa để củng cố lập luận rằng các hoạt động của họ là “ổn định, thường xuyên và không bị thách thức”.
Do đó, việc trước mắt là Hà Nội cần sớm đưa ra tuyên bố chính thức để khẳng định chủ quyền và phản đối các hoạt động vi phạm hiện trạng tại Đá Hải Sâm nói riêng, và quần đảo Hoàng Sa nói chung. Đồng thời, Việt Nam cần tái khẳng định lập trường pháp lý và lịch sử đối với Hoàng Sa, gắn phản ứng của mình với các chuẩn mực luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS).
Về mặt thực địa, Việt Nam cần tiếp tục củng cố năng lực theo dõi, giám sát và ghi nhận tình hình tại Hoàng Sa, đặc biệt là các hoạt động cải tạo, xây dựng và triển khai lực lượng mới của Trung Quốc. Việc đầu tư cho năng lực nhận thức tình huống trên biển, kết hợp giữa nguồn lực trong nước và hợp tác quốc tế về chia sẻ dữ liệu vệ tinh, thông tin hàng hải, sẽ giúp Hà Nội không chỉ nắm chắc diễn biến, mà còn có cơ sở vững chắc phục vụ cho những phản ứng ngoại giao và pháp lý khi cần thiết.
Cùng với đó, Việt Nam cần thu hút sự chú ý của cộng đồng khoa học quốc tế đối với các hoạt động nạo vét đang hủy hoại hệ sinh thái tại Hoàng Sa. Việc xây dựng hồ sơ khoa học về đa dạng sinh học có thể giúp Hà Nội tranh thủ được sự ủng hộ của các cường quốc có lợi ích trong việc duy trì trật tự hiện có tại Biển Đông.
Ngoài ra, Việt Nam không nên ngó lơ việc Trung Quốc tuyển dụng nhân viên cộng đồng và thúc đẩy quản trị dân sự tại Hoàng Sa, bởi đây rõ ràng là một bước đi tinh vi nhằm hợp thức hóa sự chiếm đóng lâu dài. Trước thực tế đó, Việt Nam cần chuẩn bị nghiêm túc cho các phương án pháp lý dài hạn, bao gồm hệ thống hóa chứng cứ lịch sử, pháp lý liên quan đến Hoàng Sa, cũng như nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về đấu tranh pháp lý trong các tranh chấp lãnh thổ, biển đảo kéo dài. Ngay cả khi chưa khởi kiện hay theo đuổi một cơ chế tài phán cụ thể, việc chuẩn bị kỹ lưỡng về pháp lý vẫn là công cụ răn đe quan trọng và giúp Việt Nam giữ thế chủ động chiến lược để sử dụng khi cần thiết.
Dù thế nào đi nữa, một điều quan trọng nhất là Hà Nội cần cân nhắc kỹ lưỡng mọi bước đi, đảm bảo duy trì sự cân bằng tinh tế giữa kiên quyết bảo vệ chủ quyền và kiểm soát leo thang. Phản ứng của Việt Nam cần đủ mạnh để khẳng định lập trường và lợi ích quốc gia, nhưng cũng phải đủ khôn khéo để tránh rơi vào thế bị động hoặc bị kéo vào các kịch bản đối đầu do đối phương định hình. Sự kiên định về nguyên tắc, linh hoạt về sách lược và bền bỉ trong dài hạn mới là chìa khóa để Việt Nam đối phó hiệu quả với các động thái bành trướng ngày càng rõ rệt của Trung Quốc tại Hoàng Sa nói riêng, cũng như Biển Đông nói chung.
Từ khoá: Hoàng Sa Trung Quốc Biển Đông Việt Nam Trường Sa
