“Dế Mèn phiêu lưu ký” hay “Tuổi trẻ phiêu lưu”?
Tuổi trẻ có xốc nổi lẫn vấp ngã, nhưng ta không thể ngừng phiêu lưu.
Cuốn Dế Mèn phiêu lưu ký của nhà văn Tô Hoài (NXB Kim Đồng) là một trong những cuốn sách có mặt trên giá sách và trong ký ức của mình sớm nhất, đặc biệt là từ khi mình bắt đầu đọc tiểu thuyết. Nhưng phải đến năm nay, gần 26 tuổi, thì mình mới bắt đầu đọc cuốn sách, một con đường quá dài, tuổi thơ không đọc nhưng tuổi lớn lại đọc. Chính ra cũng khá thiệt thòi khi “Dế Mèn” nằm yên vị trên giá sách lâu như thế.
Mình đọc cuốn sách này vỏn vẹn chỉ trong một buổi tối. Và sự thật là mình có đến ba cuốn Dế Mèn phiêu lưu ký, với ba lần gặp gỡ: lần đầu để trên giá quá lâu đến mức nó rơi cả gáy; lần hai là cầm sách từ quê lên nhưng nó cũng chung số phận, không đọc và để quá lâu đến rơi gáy; lần ba là khi đi làm, mình mua lại cuốn này, và bắt đầu đọc.
Nhìn chung câu chuyện của “Dế Mèn” phải trải qua một quãng đường rất xa để đi vào ký ức của mình bằng tất cả niềm hứng thú đến thế.
Sự xốc nổi của tuổi trẻ…
Dế Mèn là một chú dế đẹp mã, khoẻ mạnh, trời phú cho chú một thân hình lực lưỡng, nhưng có điều, bằng tất cả niềm tự hào về bản thân đến mức tự cao và cái trò đùa nghịch vô lối, chú đã reo giắc bất hạnh lên người bạn của mình.
Cái chết của Dế Choắt ngay trên bước đường trưởng thành của Dế Mèn, nhất là khi Mèn mới chỉ bước vài bước đầu tiên, là quá nặng nề với một chú dế đang tuổi ăn tuổi lớn. Thế nhưng, sự bồng bột này lại “hợp lý” với cuộc đời. “Những gã xốc nổi thường lầm cử chỉ ngông cuồng là tài ba” – Dế Mèn đã tự nghĩ (hay tự huyễn bản thân) như thế, vì chân trời của chú chỉ mới loanh quanh cái xóm nhỏ.
Ở đời, ta có thể vô tình gây hại cho bản thân mình bằng sự xốc nổi: “Chao ôi, có biết đâu rằng: hung hăng, hống hách, láo chỉ tổ đem thân mà trả nợ những cử chỉ ngu dại của mình thôi. Tôi đã phải trải cảnh như thế. Thoát nạn rồi, mà còn ân hận quá, ân hận mãi. Tôi mới biết, nếu đã trót không suy tính, lỡ xảy ra những việc dại dột, dù về sau có hối cũng không thể làm lại được”.
Và rồi, với những bước đi đầy tự tin của tuổi trẻ, ta phải đánh đổi rất nhiều lần, với nhiều bài học, thì mới nhận ra được những giá trị của cuộc đời. Như Dế Mèn ban đầu đánh đổi bằng cái chết của Dế Choắt. Nhưng đấy mới chỉ là cú giáng một nửa, vì Dế Mèn chưa gặp kẻ mạnh hơn, ở thế gian rộng lớn, để bị đánh thêm một cú nữa cho chừa.
Nếu Dế Mèn dừng lại ở mức tự hào về bản thân mình thì cũng chẳng có gì sai, vì cậu chàng có lý khi tự tin với ưu thế của mình. Nhưng dùng nó để ỷ mạnh hiếp yếu, làm điều sai trái, hay “giương oai diễu võ” thì thật không đúng. Như sau này, Dế Mèn tự tin với chính mình, dũng cảm giải cứu chị Nhà Trò và Dế Trũi thì mới thật là điều đáng khen.
Nhìn chung, Dế Mèn giống với con người ở những năm tháng tuổi trẻ (và kể cả khi ta bước sang tuổi trung niên), vì có thể ta vẫn còn giữ cái tôi cao ngạo, xốc nổi ở khía cạnh nào đó. Ta có quyền tự hào vì những điều ta sở đắc là ưu thế “trời cho” hay vì ta đã vất vả mà có được, nhưng sẽ là sai trái nếu dùng nó để làm đau kẻ khác.
Những cuộc phiêu lưu…
Trên đường đi của Dế Mèn, ta gặp một số quan điểm về việc phiêu lưu như sau: người anh hai của dế mèn gặp biến cố, để rồi từ đấy không còn sự tự tin và dũng cảm vì chính sự tự ti đã bào mòn thể xác của anh; người anh cả lựa chọn lối sống hiện tại, khinh bạc việc phiêu lưu vì chưa thấy kết quả gì về vật chất; bác Xiến Tóc làm đồ chơi cho lũ trẻ, khi thoát ra khỏi cái lồng lại không thoát ra được cái ngục tù của chính mình, thành ra chán nản và trở thành kẻ nhàn rỗi; Dế Trũi bản thân đã thích phiêu lưu cũng xốc nổi vội vàng như Mèn; và Mèn mong muốn được đi đây đi đó để đơn giản là mở rộng tầm mắt.
Lối sống nào cũng có ý nghĩa của nó và không có gì sai trái, vì mỗi người đều có quyền lựa chọn con đường của mình.
Nhưng có điều, có nhiều trải nghiệm vẫn hơn là chưa từng thử, nhất là khi có thể. Có đi mới có trải nghiệm, có thử mới có những cảm giác tuyệt vời. Ta cũng cần tâm niệm rằng, cần sống sao để thời gian không trôi qua vô vị (để lúc nhìn lại ta thầm trách bản thân thật “vô tích sự”), sống sao để khi nhìn lại không thấy tiếc vì mình chưa thử thách bản thân, vậy thôi!
Khi đang chầm chậm tiến đến “cột mốc 30” (cái tuổi Khổng Tử gọi là “tam thập nhi lập”), và bận bịu với học tập và công việc, mình nghĩ rằng ai cũng có thể lựa chọn cuộc sống yên ổn hoặc bận rộn, rất phiêu lưu hay nhiều nghỉ ngơi, theo đuổi học vấn cao hơn hoặc đi du lịch… miễn là bản thân vui vẻ và thời gian cá nhân không bị lãng phí.
Mượn tâm sự của Dế Mèn, đây là những gì mình tự nhắc bản thân:
“Lên đường! Lên đường! Mỗi bước chân sẽ thấy một đổi thay. Mỗi sớm mỗi chiều ta lại gặp cảnh vật mới. Lúc nào cũng đi tới một nơi xa lạ. Không ai có thể mong ước hơn. Mới tưởng đến cũng đủ nao nức, bồi hồi.
Hỡi ôi! Còn chi buồn bằng, tuổi thì trẻ, gân thì cứng, máu thì cuồn cuộn với trái tim và lòng thiết tha mà đành sống theo khuôn khổ bằng phẳng: ngày hí húi đào bới đất làm tổ, đêm thì đi ăn uống và tụ tập chúng bạn nhảy múa dông dài”.
***
Bạn có hài lòng về bài viết? Đóng góp cho VSF tại đây. Mọi đóng góp tài chính từ quý độc giả đều là nguồn động lực to lớn để chúng tôi tiếp tục xuất bản những nội dung chất lượng cho cộng đồng.
Và đừng quên tham gia Cuộc thi viết “Cuốn sách yêu thích của bạn là gì?” bạn nhé!
Cuốn Dế Mèn phiêu lưu ký của nhà văn Tô Hoài (NXB Kim Đồng) là một trong những cuốn sách có mặt trên giá sách và trong ký ức của mình sớm nhất, đặc biệt là từ khi mình bắt đầu đọc tiểu thuyết. Nhưng phải đến năm nay, gần 26 tuổi, thì mình mới bắt đầu đọc cuốn sách, một con đường quá dài, tuổi thơ không đọc nhưng tuổi lớn lại đọc. Chính ra cũng khá thiệt thòi khi “Dế Mèn” nằm yên vị trên giá sách lâu như thế.
Mình đọc cuốn sách này vỏn vẹn chỉ trong một buổi tối. Và sự thật là mình có đến ba cuốn Dế Mèn phiêu lưu ký, với ba lần gặp gỡ: lần đầu để trên giá quá lâu đến mức nó rơi cả gáy; lần hai là cầm sách từ quê lên nhưng nó cũng chung số phận, không đọc và để quá lâu đến rơi gáy; lần ba là khi đi làm, mình mua lại cuốn này, và bắt đầu đọc.
Nhìn chung câu chuyện của “Dế Mèn” phải trải qua một quãng đường rất xa để đi vào ký ức của mình bằng tất cả niềm hứng thú đến thế.
Sự xốc nổi của tuổi trẻ…
Dế Mèn là một chú dế đẹp mã, khoẻ mạnh, trời phú cho chú một thân hình lực lưỡng, nhưng có điều, bằng tất cả niềm tự hào về bản thân đến mức tự cao và cái trò đùa nghịch vô lối, chú đã reo giắc bất hạnh lên người bạn của mình.
Cái chết của Dế Choắt ngay trên bước đường trưởng thành của Dế Mèn, nhất là khi Mèn mới chỉ bước vài bước đầu tiên, là quá nặng nề với một chú dế đang tuổi ăn tuổi lớn. Thế nhưng, sự bồng bột này lại “hợp lý” với cuộc đời. “Những gã xốc nổi thường lầm cử chỉ ngông cuồng là tài ba” – Dế Mèn đã tự nghĩ (hay tự huyễn bản thân) như thế, vì chân trời của chú chỉ mới loanh quanh cái xóm nhỏ.
Ở đời, ta có thể vô tình gây hại cho bản thân mình bằng sự xốc nổi: “Chao ôi, có biết đâu rằng: hung hăng, hống hách, láo chỉ tổ đem thân mà trả nợ những cử chỉ ngu dại của mình thôi. Tôi đã phải trải cảnh như thế. Thoát nạn rồi, mà còn ân hận quá, ân hận mãi. Tôi mới biết, nếu đã trót không suy tính, lỡ xảy ra những việc dại dột, dù về sau có hối cũng không thể làm lại được”.
Và rồi, với những bước đi đầy tự tin của tuổi trẻ, ta phải đánh đổi rất nhiều lần, với nhiều bài học, thì mới nhận ra được những giá trị của cuộc đời. Như Dế Mèn ban đầu đánh đổi bằng cái chết của Dế Choắt. Nhưng đấy mới chỉ là cú giáng một nửa, vì Dế Mèn chưa gặp kẻ mạnh hơn, ở thế gian rộng lớn, để bị đánh thêm một cú nữa cho chừa.
Nếu Dế Mèn dừng lại ở mức tự hào về bản thân mình thì cũng chẳng có gì sai, vì cậu chàng có lý khi tự tin với ưu thế của mình. Nhưng dùng nó để ỷ mạnh hiếp yếu, làm điều sai trái, hay “giương oai diễu võ” thì thật không đúng. Như sau này, Dế Mèn tự tin với chính mình, dũng cảm giải cứu chị Nhà Trò và Dế Trũi thì mới thật là điều đáng khen.
Nhìn chung, Dế Mèn giống với con người ở những năm tháng tuổi trẻ (và kể cả khi ta bước sang tuổi trung niên), vì có thể ta vẫn còn giữ cái tôi cao ngạo, xốc nổi ở khía cạnh nào đó. Ta có quyền tự hào vì những điều ta sở đắc là ưu thế “trời cho” hay vì ta đã vất vả mà có được, nhưng sẽ là sai trái nếu dùng nó để làm đau kẻ khác.
Những cuộc phiêu lưu…
Trên đường đi của Dế Mèn, ta gặp một số quan điểm về việc phiêu lưu như sau: người anh hai của dế mèn gặp biến cố, để rồi từ đấy không còn sự tự tin và dũng cảm vì chính sự tự ti đã bào mòn thể xác của anh; người anh cả lựa chọn lối sống hiện tại, khinh bạc việc phiêu lưu vì chưa thấy kết quả gì về vật chất; bác Xiến Tóc làm đồ chơi cho lũ trẻ, khi thoát ra khỏi cái lồng lại không thoát ra được cái ngục tù của chính mình, thành ra chán nản và trở thành kẻ nhàn rỗi; Dế Trũi bản thân đã thích phiêu lưu cũng xốc nổi vội vàng như Mèn; và Mèn mong muốn được đi đây đi đó để đơn giản là mở rộng tầm mắt.
Lối sống nào cũng có ý nghĩa của nó và không có gì sai trái, vì mỗi người đều có quyền lựa chọn con đường của mình.
Nhưng có điều, có nhiều trải nghiệm vẫn hơn là chưa từng thử, nhất là khi có thể. Có đi mới có trải nghiệm, có thử mới có những cảm giác tuyệt vời. Ta cũng cần tâm niệm rằng, cần sống sao để thời gian không trôi qua vô vị (để lúc nhìn lại ta thầm trách bản thân thật “vô tích sự”), sống sao để khi nhìn lại không thấy tiếc vì mình chưa thử thách bản thân, vậy thôi!
Khi đang chầm chậm tiến đến “cột mốc 30” (cái tuổi Khổng Tử gọi là “tam thập nhi lập”), và bận bịu với học tập và công việc, mình nghĩ rằng ai cũng có thể lựa chọn cuộc sống yên ổn hoặc bận rộn, rất phiêu lưu hay nhiều nghỉ ngơi, theo đuổi học vấn cao hơn hoặc đi du lịch… miễn là bản thân vui vẻ và thời gian cá nhân không bị lãng phí.
Mượn tâm sự của Dế Mèn, đây là những gì mình tự nhắc bản thân:
“Lên đường! Lên đường! Mỗi bước chân sẽ thấy một đổi thay. Mỗi sớm mỗi chiều ta lại gặp cảnh vật mới. Lúc nào cũng đi tới một nơi xa lạ. Không ai có thể mong ước hơn. Mới tưởng đến cũng đủ nao nức, bồi hồi.
Hỡi ôi! Còn chi buồn bằng, tuổi thì trẻ, gân thì cứng, máu thì cuồn cuộn với trái tim và lòng thiết tha mà đành sống theo khuôn khổ bằng phẳng: ngày hí húi đào bới đất làm tổ, đêm thì đi ăn uống và tụ tập chúng bạn nhảy múa dông dài”.
***
Bạn có hài lòng về bài viết? Đóng góp cho VSF tại đây. Mọi đóng góp tài chính từ quý độc giả đều là nguồn động lực to lớn để chúng tôi tiếp tục xuất bản những nội dung chất lượng cho cộng đồng.
Và đừng quên tham gia Cuộc thi viết “Cuốn sách yêu thích của bạn là gì?” bạn nhé!
Từ khoá: review sách Dế Mèn phiêu lưu ký Tô Hoài
